Novosti > Ljepota koja je duboko utkana u materiju

Objavljeno: 25-Aug-2017

Ljepota koja je duboko utkana u materiju

About Us

Kamen, kao i umjetnost, uprkos svim tendencijama “kraja umjetnosti”, ere novih materijala i odbacivanja onih tradicionalnih, neprikosnoveno opstaje i ostaje (za)uvijek svjedočanstvo čežnje ljudskog bića da ostavi trag - i u prostoru, i u vremenu", kaže Rajka Bošković u razgovoru za “Vijesti”, autorka reprezentative izložbe skulptura “Ćutanje kamena”, kojom se u crkvi Santa Marija završava ovogodišnji Grad teatar.

Poznata istoričarka i teoretičarka umjetnosti (kustos Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, rukovodilac Zbirke skulptura, muzejski savjetnik, predavač vizuelne kulture i torije vizuelne kulture na redvonim i postdiplomskim studijama na brojnim univerzitetima i akademijama, među kojima je i Univerzitet Mediteran u Podgorici), predstavila je budvanskoj publici dvanaest skulptura u kamenu iz Zbirke MSU. Riječ je o radovima Vide Jocić, Jovana Kratohvila, Miluna Vidića, Momčila Krkovića, Nandora Glida, Jelene Jovanović, Nebojše Mitrića, Miodraga Damnjanovića, Sava Sandića, Lojza Dolinara i Pavla Pavaoa Perića. Ove skulpture, kako ističe, na najbolji način reprezentuju ideju da se preko arhetipskih slika i mitologema, svedenih i jezgrovitih formi, ispoštuje kamen kao iskonska materija - pramaterija kreativne mogućnosti savremene vajarske prakse.

"Izložba u ovako predivnom galerijskom prostoru kao što je crkva Santa Marija, trajno pravi dijalog sa ovim skulpturama. Brojna publika koja je došla na njeno otvaranje bila je vrlo zainteresovana, što me raduje, jer moja ideja o kamenu iziskuje malo posvećenije gledanje i doživljaj. Posebno mi je drago što je ovo prva institucionalna saradnja MSU i Grad teatra. Čelnici festivala prepoznali su ovu izložbu i pozvali me da je predstavim, što sam s velikom zahvalnošću, pa i čašću prihvatila, upravo zbog toga jer je Crna Gora sinonim za kamen. I kako je Isidora Sekulić govorila, crnogorski krš je svjetlosna  ljepota .” To je za Rajku Bošković, kako ističe, bila i dodatna motivacija za ovu izložbu.

"Željela sam da nas, koji smo iz Crne Gore, podsjetim na ljepotu kamena, kao i druge ljude koji dolaze ovdje, posjetice i turiste. Ta  ljepota  nikada nije na površini, uvijek je duboko utkana u materiju, boju, struktura i tekstura koja je taložena milenijumima. A ono što se taloži milenijumima ne ide na lak, sračunat efekat, nego traži pamet, posvećenost i produbljenost doživljaja. Sam pristup kad pravim izbor radova za neku izložbu nije tradicionalan istoričarsko- umjetnički, nego fenomenološki, pa tako i 'Ćutanje kamena' ima takvo polazište. To su radovi vajara koji su obilježili XX vijek, i koji u pristupu skulpturskom djelu unose notu poetskog nadahnuća i emotivnosti”, kazala je Bošković.

U eri kada metal, pored instalacija, preovladava u savremenoj skulpturi, podsjećanje na kamen je, kaže autorka, posebno važno.

"Tri četvrtine skulptura tokom cjelog XX vijeka urađeno je je od metala, a u instalacijama je takođe uglavnom metal. To površno i olako bavljenje vajarstvom, i često i olako prihvatanje takve umjetnosti, bila mi je ideja vodilja da tu duboku, skrivenu ljepotu kamena, spokojstvo i mir koji kamen nudi samim posmatranjem, ne samo umjetniku koji ga obrađuje, nego i nama koji ga posmtaramo, približim publici kroz djela savremene umjetnosti, i da ih vratim na neke trajne, istinske i neprolazne vrijednosti. Danas, u eri informatičkih medija, računara, raznih tehničkih i tehnoloških mogućnosti s jedne strane, i sve manje one bliske, tople i humane komunikacije među ljudima, kamen nas jednostavno vraća sebi.

On je topliji, emotivniji, ljudskiji nego metal i drugi materijali, umjetnik mora tu energiju da izvuče iz kamena i da dođe do njegove suštine. Mikelanđelo je govorio da je jedino kamen dostojan istinskog umjetnika, nije priznavao metal, smatrao je da je to lažni, šuplji materjal za umjetnost”, istakla je autorka izložbe.

Potreba da se ukaže na iskonsku ljepotu kamena

U crkvi Santa Marija u Starom gradu, dan poslije otvaranja izložbe organizovan je i stručni skup, iako to, kako kaže Rajka Bošković, nije praksa na ovakvom tipu izložbe.

"Upravo zbog specifičnosti kamena, pristupa i želje da ukažem na njegovu istinsku i  iskonsku  ljepotu, i na vrijednost bavljenja kamenom u umjetnosti, koncipirala sam naučni skup, koji se odvijao pod naslovom 'O kamenu, vanvremenost i savremenost'.

Pored vanvremenosti koja je svima očigledna i jasna, htjela sam da ukažem i na dimenziju apsolutne savršenosti kamena koja je neosporiva i neporeciva. Pozvala sam stručnjake iz raznih oblasti, vajara koji radi u jednom od najpoznatijih kamenoloma u svijetu, gdje je radio i Mikelanđelo, petrologa, arheologa, mozaičara, čak i umjetnika koji se ne bavi radom u kamenu, kako bi čuli i suprotno mišljenje”, kazala je Bošković.

23.08. - Vijesti

17-Sep-2018
Drama velikog španskog pesnika i ljubitelja slobode

17-Sep-2018
Živimo vrijeme poraza ljudskosti

28-Aug-2018
Našim političarima ne odgovara pomirenje naroda

21-Aug-2018
Trag vremena - štit, knjiga i nakit

21-Aug-2018
Muzika i umjetnost bez granica

21-Aug-2018
Kad u teatru neko posegne za poezijom uvijek ima publiku

20-Aug-2018
Društvo se i danas treba emancipirati da bi razumjelo ženu

20-Aug-2018
Moramo prestati da živimo strahove malih razlika

19-Aug-2018
Žmurimo pred stvarima koje su izvan zakona, morala, dostojanstva

19-Aug-2018
Kleža uvijek ima publiku

17-Aug-2018
Godine koje su određivale sudbinu generacija

17-Aug-2018
Univerzum bezbrojnih kombinacija

17-Aug-2018
Nušić kao rijetko koji pisac poznaje naš mentalitet

17-Aug-2018
Nušić naš balkanski i svagdanji

15-Aug-2018
Neliberalizam nam ukida kritičko mišljenje I humanizam

14-Aug-2018
Na srpskoj književnoj sceni su faraoni i karteli

14-Aug-2018
Ništa kod Vučića nije fascinatno da zasluži scenu

13-Aug-2018
Studija od izuzetnog značaja za pozorišnu umjetnost regiona

13-Aug-2018
Društvo banalizuje klasike

12-Aug-2018
Opseg emocija skratili smo na najmanji broj

12-Aug-2018
Autentično i impulsivno čitanje Lorkine poezije

11-Aug-2018
Premijera „Krvavih svadbi“ ispraćena ovacijama

9-Aug-2018
Autentično i impulsivno čitanje Lorkine poezije

9-Aug-2018
Impulsivna predstava koja pripada Mediteranu

9-Aug-2018
Večeras predstava kakvu Grad teatar zaslužuje

8-Aug-2018
Klasika nije i ne može biti dogma

7-Aug-2018
Svaki čovjek može da bude glumac, ali pitanje je ko je pravi umjetnik

7-Aug-2018
Živim svoj lični feminizam

7-Aug-2018
Veliki, plemeniti gospodin pozorišta

6-Aug-2018
Spomenik crnogorskom pozorištu

6-Aug-2018
Glupost je postal instrument vladanja

3-Aug-2018
Priča o sistemu i stradanju pojedinca

2-Aug-2018
Glas žena iz manjih sredina

1-Aug-2018
Zašto se vječno smijemo Nušiću

1-Aug-2018
Đorđo Sladoje predstavio novu zbirku poezije na Trgu pjesnika u Budvi

30-Jul-2018
Istina nikada nije nova, samo je nov način na koji se priča

27-Jul-2018
Svaka generacija mora ponovo reći šta je istina

27-Jul-2018
Mediteran u djelima crnogorskih slikara

26-Jul-2018
Andrić nam je, kao Hrist, svima oprao noge

24-Jul-2018
Da biste znali kuda idete, morate da imate elitu

24-Jul-2018
Dvoržak za ekstazu publike

23-Jul-2018
Mitologija nije nego vidljiva, odnosno nevidljiva estetika

22-Jul-2018
Šekspir u parodiji ovoga vremena

22-Jul-2018
Treba čitati da bismo živjeli

20-Jul-2018
Ikona – umjetnost ili religija

19-Jul-2018
Grabarić: Sami smo stvorili šizofreni svijet

17-Jul-2018
Najdžel Kenedi: Svijet je izgubio empatiju

17-Jul-2018
Spektakularna satira o nama, vlasti, Evropi

15-Jul-2018
Spektakl Najdžela Kenedija ispred Starog grada

15-Jul-2018
Furiozna komedija o političkoj manipulaciji

NAPOMENA: “Grad teatar” ima isključivo pravo izmjene programa ili učesnika navedenih u programu, tj. otkaza nastupa pravnim ili fizičkim licima sa kojima nije zaključen pisani ugovor do dana nastupa.