Nadija Rebronja

Fantaskop

Moderator: Vladislava Gordić Petković

 

Radnja Fantaskopa smještena je “u izolovanom prostoru visoko iznad zemlje“, odnosno u avionu, pa su tako i pjesme označene brojem sjedišta, ali i nazivima filmova koje putnici gledaju na svom putovanju.

Sve ovo donekle objašnjava naziv zbirke Fantaskop, koji se poklapa s istoimenim optičkim uređajem iz 18. vijeka (fantaskop, od grčke riječi phantasia–mašta, skopeo–gledati).

“Umjetnost, u ovom slučaju film, za mene je uvijek viši nivo realnosti, prava realnost čije smo sjenke. Oduševila me ideja da u ovoj knjizi otkrijem sebe kao filmofila i da se igram umjetničkim filmovima koje volim“, kaže Rebronja.

Neki putnici u knjizi gledaju klasike poput Šindlerove liste ili Život je lijep, drugi popularne filmove kao što su 300 ili Klub boraca, dok je fokus pjesnikinje na sudbinama putnika u kontekstu onoga što gledaju.

 

Nadija Rebronja (1982)  je pjesnikinja i esejistkinja. Doktorirala je književnost na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu. Njena poezija je prevođena na engleski, španski, italijanski, francuski, nemački, poljski, turski, persijski, makedonski, albanski i slovenački jezik. Predstavljena je na više značajnih književnih manifestacija i festivala u Evropi, Aziji i Latinskoj Americi. Po poeziji iz njene knjige Ples morima u prevodu na italijanski, 2016. godine napravljeno je osam kompozicija na konzervatorijumu Niccolo Piccini u Bariju, koje su predstavljene na nekoliko koncerata u Italiji, Danskoj, Poljskoj i SAD. Kao naučnik-istraživač boravila je na Univerzitetu u Beču (2009) i Univerzitetu u Granadi (2010—2011). Kao predavač književnosti održala je nekoliko gostujućih predavanja na univerzitetima u Panami na španskom jeziku. Govori engleski, španski i turski, služi se ruskim i poznaje arapski jezik. Školovala se, duže ili kraće živela u Novom Pazaru, Beogradu, Novom Sadu, Sarajevu, Granadi, Beču, Istanbulu. Ne vjeruje u adrese ni mjesta boravka.

Objavljene knjige poezije i proze: Ples morima, poezija, NB Dositej Obradović, Novi Pazar, 2008; Flamenko utopija, poezija, Povelja, Kraljevo, 2014; 88, Buybook, Sarajevo/Zagreb, 2022; Fantaskop, Povelja, Kraljevo, 2025. Naučne studije: Derviš ili čovek, život i smrt, naučna studija, Službeni glasnik, Beograd, 2010; Tačke ispod teksta, istočno od Zapada, naučna studija, Akademska knjiga, Novi Sad, 2023; Mikrokosmos kultura, Službeni glasnik, Beograd, 2025. Knjige na stranim jezicima: Alfa, Alef, Elif, izbor iz poezije na španskom jeziku, Alea Blanca, Granada, España, 2011; Flamenco utopía, poezija na španskom jeziku, Alcorce Ediciones – Gorrion Editorial, Mexico City, Mexico, 2017; Borges’in Gözlerinden, poezija na turskom jeziku, Gece Kitaplığı, Ankara, Türkiye, 2018; Фламенко утопија, poezija na makedonskom jeziku, PNV Publishing, Skoplje, 2020; Flamenco utopie, poezija na francuskom jeziku, Editions Phi, Luxembourg, 2021; 88, na makedonskom jeziku, PNV Publishing, Skopje, 2023. Tačke ispod teksta, istočno od Zapada, Akademska knjiga, 2023; 88, Enklava, Beograd, 2024; 88, međužanrovsko djelo na španskom jeziku, Alcorce ediciones, Puebla, Meksiko, 2024; 88, međužanrkovsko djelo na njemačkom jeziku, Edition taberna kritika, Švajcarska, 2024.

 

Vladislava Gordić Petković je redovna profesorka na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu. Oblasti njenog naučnog istraživanja su savremena engleska i američka književnost, Šekspirovo stvaralaštvo i digitalne tehnologije u književnosti i obrazovanju. Bavi se istorijom i teorijom književnosti, komparativnim izučavanjem srpske i stranih književnosti, piše književnu kritiku i prevodi sa engleskog.

Pored velikog broja naučnih radova i saopštenja na naučnim skupovima, objavila je monografije Sintaksa tišine: poetika Rejmonda Karvera (1995) i Hemingvej: poetika kratke priče (2000), zbirke naučnih studija Korespondencija: tokovi i likovi postmoderne proze (2000), Na ženskom kontinentu (2007) i Mistika i mehanika (2010). Eseji, književne kritike i kolumne sabrani su u knjigama Virtuelna književnost (2004), Virtuelna književnost 2 (2007), Književnost i svakodnevica (2007) i Formatiranje (2009). Zbirku članaka Književnost s praga veka: ogledi (i) iz anglofone književnosti objavila je u koautorstvu s Ivanom Đurić Paunović (2019) a sa Mladenom Jakovljevićem studiju Književni um i područja fantastike (2023).

Priredila je za štampu drame Vilijama Šekspira Koriolan, Hamlet i Magbet, Buku i bes Vilijama Foknera i sačinila kritičko izdanje književnog dela Antonija Isakovića za  antologijsku ediciju Deset vekova srpske književnosti.

Bila je članica redakcije književnih časopisa „Shakespeare and Company“, „Polja“, „Transkatalog“ i „Mostovi“, glavna i odgovorna urednica filološke sveske Godišnjaka Filozofskog fakulteta u Novom Sadu (2012-2015), glavna urednica časopisa „Kultura“ (2017-2021), i članica savetodavnog odbora časopisa „The European Journal of English Studies“ (2011-2019). Aktivno je učestvovala u uređivanju edicije Prva knjiga Matice srpske kao deo uredništva i kao dugogodišnja glavna i odgovorna urednica.

Za prevode knjiga Entonija Berdžesa i Ernesta Hemingveja nagrađena je nagradom „Laza Kostić“ Novosadskog salona knjige i nagradom Društva književnika Vojvodine za prevod godine. Dobitnica je plakete „Kapetan Miša Anastasijević“ za projekte prevodilaštva, književnosti i kulture‚ i nagrade BEFEM-a za doprinos ženskoj književnosti i regionalnom povezivanju.

Priredila je antologije Novosadska ženska proza: od ispovesti do putopisa (2020) i Regiona: antologija regionalne ženske književnosti (2022). (Ko)urednica je tri zbornika sa projekta  Žanrovska ukrštanja srpske i anglofone književnosti kojim rukovodi zajedno sa Zoranom Paunovićem (Matica srpska). Priredila je i više tematskih teorijsko-kritičkih blokova u domaćim i stranim naučnim časopisima. Bila je koordinatorka Centra za rodne studije Univerziteta u Novom Sadu od 2017. do 2021. godine.

Premijerno izvođenje

Europe Symphony

Srđan Bulatović, Darko Nikčević i Bokeljski simfonijski orkestar

Dirigent: Mladen Tarbuk

Gitaristički duo Srđan Bulatović (doktor klasične gitare) i Darko Nikčević (flamenko gitarista i magistar audio tehnologije) stekao je međunarodno priznanje zahvaljujući izuzetnoj virtuoznosti i dinamičnim nastupima, uključujući i dva zapažena koncerta u Carnegie Hallu u Njujorku 2016. i 2017. godine.

Njihov prepoznatljiv muzički izraz spaja balkanske nepravilne (aditivne) ritmove sa ljepotom Mediterana i misticizmom Orijenta, uz snažno uporište u crnogorskom tradicionalnom nasljeđu. Nastupaju širom svijeta već 35 godina, a njihove kompozicije odlikuju se raznovrsnošću u stilu, tehnici i izrazu.

 

Objavili su albume za međunarodne izdavačke kuće Naxos Records i Navona Records, a njihova muzika emitovana je na prestižnim radio stanicama poput BBC Radio 3 i drugih širom Evrope i Amerike.

Europe Symphony

Europe Symphony je savremeno simfonijsko djelo velikog formata koje se oslanja na tradicionalni simfonijski zvuk evropske klasične muzike, obogaćen izražajnim melodijama i savremenim izrazom. Kompozicija istražuje raznovrsne muzičke pejzaže kroz pet stavova, spajajući klasičnu formu sa ličnim autorskim jezikom.

Djelo karakterišu neobični ritmički obrasci, inspirisani lokalnom tradicijom sa prepoznatljivim balkanskim elementima, kao i svježi orkestarski kolorit koji donosi bogatstvo zvučnih boja. Muzika razvija jasan odnos između strukture i izraza, gradeći napetost i dinamiku kroz pažljivo oblikovane tematske cjeline.

Europe Symphony predstavlja spoj tradicije i modernog izraza, oblikovan kroz jedinstven autorski glas koji reflektuje raznolikost i energiju evropskog kulturnog prostora.

Oro

Oro je koncertantna kompozicija za dvije gitare i simfonijski orkestar, inspirisana crnogorskim tradicionalnim nasljeđem i duhom zajedništva. Djelo se oslanja na energiju i simboliku narodnog kola – kao izraza kolektivne snage, ritma i povezanosti.

Kompozicija je zasnovana na izraženom ritmičkom pulsu i dinamičnom dijalogu između gitara i orkestra, gdje solistički instrumenti ne dominiraju, već ravnopravno učestvuju u stvaranju zajedničke muzičke cjeline. Kroz savremeni kompozitorski pristup, tradicionalni elementi se transformišu u koncertni kontekst, zadržavajući svoju autentičnost.

Oro je snažno, energično i komunikativno djelo koje kroz savremeni izraz evocira duh tradicije, istovremeno nudeći publici neposredno i emotivno iskustvo.

 

NU „Bokeljski simfonijski orkestar“ je umjetnički ansambl osnovan u Boki Kotorskoj sa misijom unapređenja i afirmacije simfonijske muzike u regionu, kao i objedinjavanja najperspektivnijih i najistaknutijih muzičara iz Crne Gore i šire. Sjedište orkestra oslanja se na bogato kulturno nasljeđe Kotora, Tivta i Herceg Novog – gradova Boke Kotorske sa dugom i značajnom muzičkom tradicijom.
Orkestar okuplja instrumentaliste različitih generacija – od afirmisanih umjetnika i pedagoga do mladih talenata – čime se podstiče međugeneracijska razmjena znanja i iskustava, ali i dodatno osnažuje kulturni život Boke Kotorske. U svom umjetničkom djelovanju orkestar nastupa pod dirigentskom palicom istaknutog kompozitora i dirigenta Mladena Tarbuka, čime se obezbjeđuje visok umjetnički nivo i interpretativna dosljednost.
Vizija orkestra je da se razvije u prepoznatljiv kulturni brend regiona koji će, kroz umjetnički kvalitet, profesionalizam i kontinuitet rada, doprinijeti međunarodnoj afirmaciji Boke Kotorske i Crne Gore.

Hrvatsko narodno kazalište u Varaždinu

Lada Kaštelan prema motivima Sofoklove “Elektre”

Čekajući Oresta

Režija: Livija Pandur
Dramaturgija: Lada Kaštelan
Scenografija: Marko Japelj
Kostimografija: Leo Kulaš
Muzika: Tamara Obrovac

Igraju: Nina Violić, Dea Presečki, Filip Eldan, Nikša Eldan, Beti Lučić, Elizabeta Brodić

#KRV ZA KRV i #SMRT ZA SMRT – Ima li osveta smisla? A ako se izvrši, donosi li mir, ili pak, još goru nesreću?

Čekajući Oresta Lade Kaštelan (po motivima Sofoklove Elektre), u režiji Livije Pandur, na rimskom nalazištu Aquae Iasae u Varaždinskim Toplicama priča na inovativan i posve drugačiji način priču u kojoj se svatko od nas može prepoznati.

Vječno suprotstavljene – Klitemnestra i Elektra – majka i kćer, u jednom od najvećih mogućih i najstrašnijih sukoba koji svijet pamti, pokušavaju se izboriti jedna s drugom, ostajući pri svojim principima. Bezvremenski je to triler, koji je za Elektrin rod započeo još otkad je njezin otac žrtvovao najstariju kćer za slavu i moć. I tako pokrenuo krugove mržnje i destrukcije.

Plaća li se za smrt, smrću? I ako je tako, da li onda uopće itko ima pravo ubiti? – samo su neka od pitanja koja u dugim noćima i još dužim danima progone glavne junakinje, tjerajući ih na jezive misli koje progovaraju iz njih. Ali i oko njih. Hashtag “#Pratitelji” zamijenio je ovoj Elektri antički kor, predstavljajući odraz modernog društva koje, umjesto da potiskuje zločin, čini upravo ono suprotno, gurajući sukob na rub provalije, ali i samog razuma. Svijet kakav prepoznajemo i nepomirljivost strana u kojoj živimo!

 

www.hnkvz.hr

Narodno pozorište Beograd

Dragan Karolić

Snežana i sedam patuljaka

Opera za decu u izvođenju Operskog studija „Borislav Popović“

Kompozitor: Dragan Karolić
Dirigent: Stefan Zekić
Režiju Ane Grigorović obnovio Mario Pavle del Monako
Scenografija: Dunja Kostić
Kostimografija: Katarina Grčić Nikolić
Koreografija: Tamara Antonijević Spasić

Igraju: Nevena Đoković, Anđela Simić, Brankica Sebastijanović, Siniša Radin, Luka Jozić, Danijela Popović, Isidora Bogdanović, Milica Strahinić, Katarina Katanić, Teodora Ilić, Milica Žižić, Vera Zečević

Bila jednom jedna Kraljica koja je poželela da ima dete belo kao sneg, usne crvene kao krv i kosu crnu kao noć. Želja joj se ispunila, i rodila se Snežana. Nažalost, ubrzo nakon toga kraljica se razbolela i umrla, a Kralj se oženio drugom ženom, gordom i oholom.

Nova Kraljica je imala čudesno ogledalo, i svakog dana bi mu postavila isto pitanje – da li je najlepša na svetu, a ogledalo bi odgovorilo da jeste. Ipak, jednog dana, ogledalo je odgovorilo da je najlepša Snežana. Kraljica je bila strašno ljubomorna jer više nije bila najlepša u carstvu, i pozvala je kraljevskog lovca da ubije Snežanu.

Ipak, Lovac se sažalio na Snežanu i poštedeo je, rekavši joj za naum zle Kraljice. Snežana je pobegla duboko u šumu, kako je kraljica ne bi našla. Bežeći kroz šumu, Snežana je došla do jedne kuće. Kako je noć počela da pada, a Snežana se umorila, odlučila je da se sakrije unutra. U kući je sve bilo malo, mali sto, male stolice, malo posuđe, i sve postavljeno za večeru. Snežana je jela, a zatim zaspala, preplavljena umorom.

Kada se Snežana probudila, oko sebe je ugledala stanovnike kuće – sedam patuljaka. Patuljci su se ubrzo sprijateljili sa Snežanom i primili je u svoju družinu. Zla kraljica je, međutim, pomoću svog ogledala saznala da je Snežana i dalje živa. Zato se prerušila u staricu koja prodaje jabuke, a jednu jabuku, namenjenu Snežani, je začarala tako da bude otrovna.

Kraljica je sačekala da patuljci odu na posao, a zatim je došla u kuću u šumi. Snežana nije prepoznala kraljicu i pojela je njenu otrovnu jabuku. Istog trenutka pala je na zemlju kao mrtva, a kraljica je pobegla, likujući. Kada su patuljci došli i zatekli je, pali su u očajanje. Tada je naišao jedan princ, koji se odmah zaljubio u Snežanu i poljubio je. Snežana je od poljupca magično oživela, i usledilo je opšte slavlje, a Snežana i princ su odmah dogovorili svadbu.

Došla je i svadba na kojoj se pojavila zla Kraljica. Iznenađena što vidi Snežanu, izlanula se i tako otkrila da je ona bila krivac za trovanje. Suočena sa svojim zločinima, kraljica se pokajala i izvinila, i svi su živeli srećno i radosno do kraja života.